Rodzina jest miejscem, gdzie człowiek rozpoczyna swoje życie, przychodzi na świat i dorasta. Rodzina żegna człowieka, gdy jego ziemskie życie dobiega kresu. Stanowi korzenie każdego człowieka, ale nie zawsze pozwala rozwinąć skrzydła.
Rodzina jakom system
Istnieje wiele różnych definicji rodziny. Spośród licznych propozycji autorce pracy najbardziej użyteczne wydają się być definicje skupiające uwagę na koncepcji tzw. systemów rodzinnych. Zainteresowanie tym punktem widzenia zbiega się z rosnącą tendencją do analizowania rozwoju człowieka i jego zachowania głównie w kontekście rodziny i społeczności. Minął czas kiedy rodziny ujmowano jako grupy złożone z poszczególnych indywidualności.
Obraz autorstwa Freepik
Rodziny są najmniejszymi systemami społecznymi. Rodzina jako system to całość, która jest czymś więcej niż tylko sumą części, ponieważ jej cechy są niemożliwe do wydedukowania na podstawie kombinacji cech każdej z części (Lowe G., Foxcroft D. R., Sibley D, 2000, s. 65). Zachowanie jednostki jest zarówno bodźcem, jak i reakcją. Obserwujemy powtarzającą się sekwencję, w której każde zachowanie może być traktowane jako skutek zachowania poprzedzającego i przyczyna zachowania, które następuje po nim. Tak więc, każdy członek rodziny znajduje się pod wpływem zachowania innych osób, na których działanie sam oddziałuje. ( Browne, Herbert, 1999, s.164).
Kiedy mówimy o rodzinie jako otwartym i trwającym systemie społecznym, myślimy przede wszystkim o procesie – komunikowaniu się, działaniu i współdziałaniu poszczególnych elementów, a nie o strukturalnych cechach układu. Tak więc rodzina, jeśli rozpatrywać ją w perspektywie systemowej to grupa współzależnych od siebie osobników, których łączy poczucie historii, więzi emocjonalne oraz strategie działania w celu zaspokojenia potrzeb zarówno całej rodziny jak i jej członków. Pełne zrozumienie funkcjonowania rodziny, która stara się o utrzymywanie na powierzchni i dobrobyt swych członków, możemy osiągnąć jedynie poprzez zbadanie struktury rodziny, jej dynamiki oraz całego kontekstu, w którym jest osadzona.( Robinson B. E., Rhoden J. L , 2000, s.28)
Czym jest funkcjonalna rodzina ?
Powiedzieć, że coś jest funkcjonalne oznacza, że to działa i spełnia swoje zadania. Funkcjonalna, zdrowa rodzina, to taka, w której wszyscy członkowie rodziny są w stanie wykorzystywać w niej swoje ludzkie możliwości Głównym elementem systemu rodzinnego jest związek małżeński. Dobry związek oparty jest na miłości, ale partnerzy wiedzą , że ostatecznie każdy sam jest odpowiedzialny za swoje działania i swoje szczęście. Zdrowy związek, to taki dla którego posiadanie dzieci staje się najbardziej odpowiedzialną decyzją ich życia.
W zdrowym systemie rodzinnym istnieją zdrowe role. Rolą rodziców jest przede wszystkim modelowanie. Rodzice pokazują dziecku jak być mężczyzną, kobietą, mężem, żoną, ojcem, matką, jak trwać w związku, jak funkcjonować jako istota ludzka, jak zakreślać dobre granice między sobą i światem, jak wyrażać uczucia i pragnienia. Rolą dzieci jest być ciekawym i uczyć się. Rodzina zabezpiecza przetrwanie i rozwój i zaspokaja potrzeby emocjonalne swoich członków. Potrzeby te obejmują znalezienie równowagi pomiędzy autonomią i zależnością oraz nauką zachowań społecznych i seksualnych .Rodzina zapewnia rozwój i wzrastanie każdego członka, w tym także rodziców, jest miejscem, gdzie rozwija się poczucie własnego “ja”, jest podstawową “jednostką socjalizacji” i ma decydujące znaczenie dla przetrwania społeczeństwa.
W prawidłowo funkcjonującej rodzinie występują korzystne dla rozwoju dziecka postawy rodzicielskie: akceptacja, współdziałanie z dzieckiem, dawanie dziecku rozumnej swobody, uznawanie praw dziecka, dawanie pochwał i stawianie granic. W rodzinie zintegrowanej, z właściwie pełnionymi rolami rodzicielskimi dziecko czuje się dobrze, bezpiecznie, jest pewne wobec siebie, ufne wobec rodziców i innych ludzi.
Maria Kruk